دنیای امروز خیلی با دنیای دیروز و حتی دنیای پریروز فرق دارد. اگر بخواهیم دقیقتر بررسی کنیم باید بگویم حتی با دنیای روز قبل از پریروز هم بسیار متفاوت است. منظور من این نیست که مثلاً ۲۰۰ سال پیش مردم دنیا سوار گاری و درشکه می شدند اما الان گاری هایشان مدرن شده. یا مثلاً ۲۰۰ سال پیش مردم دنیا از نوک انگشت شصت پا تا عمق زیر چانه شان پوشیده بود، اما بعضی مردم امروز دنیا کم مانده همان ۴ تا برگی هم که به اسم لباس تنشان کرده اند را از تن بکنند! همینطور منظور من این نیست که مردم ۲۰۰ سال پیش روحشان هم خبر دار نمی شد که روستا یا شهر کنار دستشان کلا زیر سیل مفقود شد، اما امروز مردم ریودژانیرو حتی تعداد سطل آشغالهای خیابانهای توکیو را هم می توانند در گوگل ارتز بشمارند. منظور من دقیقا یک چیز ساده است. و آن مسئله تقسیم کار بین المللی است. در دنیای ۲۰۰ سال پیش هر کس وظیفه خودش را انجام می داد و هر چه لازم داشت را خودش تولید می کرد. اما امروز دیگر این کار بی معنی است. یعنی مثلاً وقتی شما یک یخچال یا لپ تاپ می خرید هر قطعه اش ساخت یک کشور است. این کشورها طیف وسیعی ار کشورهای دنیا را در بر می گیرد که البته حتما یک پای آن چین است.

این دو عنوان خبری را درنظر بگیرید:

-ابراز نگرانی مجدد آمانو از برنامه هسته ای ایران
-ابراز اطمینان مجدد آمانو از برنامه هسته ای ایران

پر واضح است که ما یک آمانو بیشتر نداریم که راجع به مسائل هسته ای و این چیزها صحبت کند. یعنی مثلاً ما حمید یا محمود یا حتی بیژن آمانو منظورمان نیست! منظور دقیقاً همان آقای یوکیا آمانو، دبیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی است. در اینجا یک خبرنگار انگلیسی، طبق معمول گزارشی را تنظیم کرده که هر دوی این عنوان ها را می توان از آن بیرون کشید. در واقع نکته همین جاست. آن مثال یخچال و لپ تاپ را یادتان است؟ حالا خبر را هم به عنوان یک کالا به آن مثال اضافه کنید. اگر در دنیای ۲۰۰ سال پیش می زیستیم، آن طرفی که این گزارش کلاً به ضررش بود آن را منتشر نمی کرد و طرف دیگر با آب و تاب آن را تعریف می کرد. اما در جهان فعلی، که دنیای تقسیم کار بین المللی است و خبر هم یک کالاست، هر رسانه ای یک بخش از کار را منتشر می کند تا یک وقت زیادی فشار نیاید!

گاهی بعضی دوستان کم لطفی می کنند و می گویند رسانه های «خودی» دروغ می گویند. گاهی هم بعضی دیگر از دوستان بی انصافی می کنند و می گویند رسانه های «بی خودی» دروغ می گویند. بنده به هر دو گروه عرض می کنم که نه اینها دروغ می گویند و نه آنها! مسئله پایبندی به جریان آزاد اطلاعات و اخبار را کلاً بی خیال شوید. چون به نظر من بیشتر به یک شوخی بی مزه شبیه است! درست همان طور که وقتی از حقوق بشر صحبت می شود باید پرسید: حقوق «کدام» بشر؟ در اینجا هم باید پرسید جریان آزاد «کدام» اطلاعات و اخبار؟ مسئله اینجا همان مسئله تقسیم کار بین المللی است. ما در حد بضاعت، امکانات و ملاحظات خودمان، از بخشی از حقیقت، بخشی از خبر تولید می کنیم؛ آنها هم با توجه ملاحظات خود از بخش دیگر حقیقت، بخش دیگری از خبر را تولید می کنند! حالا این به نظر شما دروغ گویی است یا تقسیم کار؟!