نجوم آکادمیک
در ابتدا لازم می دونم تا فرا رسیدن ماه مبارک رمضان رو به همه دوستاران حضرت حق تبریک بگم. همه ماه ها به کنار، این ماه رمضان هم به کنار. همه مون ازش خاطرات خیلی خوشی داریم. موقع افطار، ربنا گفتن شجریان، بیدار شدن واسه سحری، اعلام گوینده رادیو که میگه تا اذون صبح 3 دقیقه بیشتر باقی نمونده و می بینی که هیچی نخوردی و تو این 3 دقیقه بار و بندیلت رو ببندی
در کل اینکه ما رو هم در این ماه مبارک از دعای خیرتون محروم نکنید.
اگه فقط کمتر از 20 سال به عقب برگردیم، نجوم حرفه ای ایران رو محدود به دو سه تا دانشگاه بزرگ می بینیم و با یه نجوم آماتوری خیلی جوان مواجه میشیم. در اون زمان نه رصدخانه ای آماتوری تأسیس شده بود، نه مجله نجومی وجود داشت و نه یه مرکز آموزشی که پیوسته به راهنمایی علاقه مندان به نجوم بپردازه... منجمان حرفه ای ایران که تعدادشون از انگشتان دو دست کمتر بود، در شاخه نجوم انجمن فیزیک ایران گرد آمده بودند و صحبت هایی از تأسیس انجمن نجوم ایران به گوش می رسید. رصدخانه های ایران محدود می شد به سه رصدخانه خواجه نصیرالدین طوسی در تبریز، ابوریحان بیرونی در شیراز و رصدخانه خورشیدی دانشگاه تهران.
اما نگاه کنید به امروز. آمار ابزارها و شمار علاقمندان به نجوم در مقایسه با 20 سال پیش باور نکردنی هست؛ گرچه هنوز راه درازی باقی است تا نهال نجوم ایران، درختی تنومند از صدها منجم حرفه ای و هزاران منجم آماتور بشه.
خیلی از دوستان علاقمند به نجوم که دوست دارن در این زمینه ادامه تحصیل بدن، هنگام انتخاب رشته دانشگاه های سراسری از امکانات نجومی دانشگاهی که می خوان انتخابش بکنن اطلاع کافی ندارن. واسه همین در این پست قصد دارم تعدادی از دانشگاه های کشور رو که در این زمینه فعال هستن معرفی کنم تا شاید راهنمایی باشه واسه کسانی که می خوان در دوران دانشجویی هم به طور آماتوری یا حرفه ای در دانشگاه فعالیت کنند.
قابل توجه دانشجویان دانشگاه های علوم پزشکی! بذارین همین اول کار آب پاکی رو روی دستاتون بریزم و خیالتون رو راحت کنم. توی دانشگاه های علوم پزشکی خبری از این حرفا نیست
نه شاهد رصدخونه ای هستین و نه تلسکوپی. هیچی! دلیلش هم معلومه، چون رشته های علوم پزشکی هیچ گونه ارتباطی با رشته های زیرشاخه فیزیک ندارن، چه برسه به اختر فیزیک!
البته اگه دانشجوی علوم پزشکی هستین، می تونین خودتون با گرد آوردن دانشجوهایی که علاقمند به نجوم و کار کردن در این زمینه هستن، به فعالیت در این زمینه بپردازین. ما خودمون در همین علوم پزشکی اصفهان در دانشکده پزشکی یه کانون نجوم به نام " مهتاب " داریم که الحق باید به بر و بچه های کانون خسته نباشید گفت، چون تو همین المپیاد علمی که برگزار شد کمک زیادی در شبهای رصدی به شرکت کنندگان کردن.... اما بریم سراغ دانشگاه هایی که زیر نظر وزارت علوم هستند و به تازگی شروع به فعالیت در زمینه نجوم کرده اند...
1- دانشگاه اصفهان: دانشگاه اصفهان دارای رصدخانه ای با گنبد 4.5 متری است که یه تلسکوپ 16 اینچی اشمیت- کاسگرین در اون جا خوش کرده! این رصدخونه بر فراز دانشکده فیزیک قرار گرفته. بر و بچه های دانشگاه از بس از جلوی این دانشکده رد میشن، دیگه با رنگ فلزی رصدخانه اش که در زیر آفتاب درخشش خاصی داره، آشنا هستن. همچنین یه تلسکوپ 12 اینچ قابل حمل و چهارتا تلسکوپ 8 اینچ اشمیت- کاسگرین در اختیار دانشجویان این دانشگاهه. می ترسم بیشتر توضیح بدم، بگین پارتی بازی دارم می کنم
پس واسه اصفهان تا همین قدر بدونین...
2- دانشگاه فردوسی مشهد: رصدخونه این دانشگاه از پر سابقه ترین رصدخانه های دانشگاه های کشوره. یاد و خاطر مرحوم دکتر عدالتی مسئول سابق این رصدخونه بزرگ گرامی باد
رصدخونه این دانشگاه که بیش از 30 سال قدمت داره، تا سال 1374 فقط مجهز به یه تلسکوپ شکستی با قطر عدسی 15 سانتی متر بود. اواخر سال 74 رصدخونه به تلسکوپهای سلسترون 8 و 14 اینچی و یه دستگاه سی سی دی مجهز شد. الان هم که مجهز به یکی از بزرگترین تلسکوپهای دانشگاه های کشور و چند تلسکوپ عالی دیگر هست. اسم مشهد اومد، خیلی دلم تنگه که دوباره یه سفر زیارتی برم اونجا. با اینکه حدود یه ماه پیش اونجا بودم ولی انگار که سالهاست نرفتم. همچنین یاد تمام همکلاسی ها و همکاران مشهدی رو گرامی می دارم! جواد ابراهیم زاده، سعید محمد پور، رضا محمدنژاد و....
3- دانشگاه شهید چمران اهواز: دارای رصدخانه ای بر فراز دانشکده علوم هست که یه تلسکوپ 16 اینچ اشمیت- کاسگرین در اون قرار داره. اسم اهواز اومد... وای که من ترم 1 چه خاطراتی اونجا داشتم... هزاران سلام و درود نثار همه دوستان اهوازی و بر و بچه های اونجا. قربون هرچی چهارراه نادریه ![]()
4- دانشگاه دامغان: دارای رصدخانه ای با یه گنبد 2 متری که یه تلسکوپ 8 اینچ نیوتنی در اون آشیانه گرفته!
5- دانشگاه کاشان: در این دانشگاه یه تلسکوپ 16 اینچی در زیر گنبد 4 متری اون قرار گرفته است. اسم دانشگاه کاشان اومد یادم به همکلاسی عزیزم افتاد که الان داره در این دانشگاه شیمی کاربردی می خونه. مسیح جان، نمی دونم در چه حالی هستی ولی امیدوارم که همیشه در همه مراحل زندگی ات موفق باشی. انگار از بحث منحرف شدم... ببخشین! راستی یادم رفت بگم که دانشگاه کاشان علاوه بر اون تلسکوپ 16 اینچی که داره، مجهز به دوتا تلسکوپ 12 و 8 اینچ و یه دستگاه سی سی دی هست.
6- دانشگاه ایلام: دارای یه تلسکوپ 10 اینچ اشمیت- کاسگرین و دوربین ویدئو سی سی دی آموزشی. اسم ایلام اومد، یادم به هم اتاقی و هم کلاسی ام افتاد. ترم 1، دانشگاه جندی شاپور اهواز... آقا محسن، از ایلام چه خبر؟ هرجا هستی امیدوارم در کارهات موفق باشی. از مامانت هم به خاطر اون کوبه ها که واسمون می آوردی تشکر کن ![]()
7- بوشهر: دارای یه تلسکوپ 16 اینچ اشمیت- کاسگرین و یه مرکز نجومی شامل آسمان نما هست. اسم دانشگاه بوشهر اومد، یاد خانم کرمی افتادم. ایشون هم، همکلاسی بوشهری ما در دانشگاه قبلی بودن که انتقالی گرفتن و رفتند دانشگاه بوشهر. امیدوارم هرجا هستن در کارهاشون موفق باشن.
8- دانشگاه زابل: دارای یه تلسکوپ 14 اینچ اشمیت- کاسگرین. اسم زابل هم اومد، به همه دوستان زابلی ام که مرداد امسال به واسطه اولین المپیاد دانشجویان دانشگاههای علوم پزشکی باهاشون آشنا شدم، سلام می کنم و یه تبریک بهشون به واسطه دوم شدن شون در المپیاد در یکی از حیطه های علمی.
9- مرکز تحصیلات تکمیلی در علوم پایه زنجان: دارای یه رصدخانه با گنبد 2 متر که توی اون یه تلسکوپ 14 اینچ اشمیت- کاسگرین قرار داره. همچنین چهارتا تلسکوپ 11 اینچ اشمیت- کاسگرین و یه دستگاه فوتومتر توی این رصدخونه وجود داره.